Ngay cả khi bạn chưa bị mất thính lực, rất có thể bạn biết ai đó đang gặp tình trạng này. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), có 1,5 tỷ người (tương đương 20% dân số toàn cầu) bị mất thính lực. Tuy nhiên, không ai nên phải sống chung với tình trạng mất thính lực không được điều trị — vì nó có thể dẫn đến chóng mặt, rối loạn thăng bằng, trầm cảm, thậm chí là sa sút trí tuệ.
Giống như nhiều bệnh lý khác, phòng ngừa là yếu tố then chốt. Bài viết này sẽ hướng dẫn cách ngăn ngừa các dạng mất thính lực khác nhau — cũng như cách phòng tránh tình trạng trở nên nặng hơn.
Cách phòng ngừa mất thính lực
Mặc dù mất thính lực khá phổ biến, nhưng không phải là điều không thể tránh khỏi. Bạn có thể giảm nguy cơ bằng việc bảo vệ đôi tai, chẳng hạn như nhận biết mức độ âm thanh “an toàn”.
Theo Viện Quốc gia về Điếc và Rối loạn Giao tiếp (Mỹ), mọi âm thanh dưới 70 dBA (decibel A-weighted) được coi là an toàn. Cuộc trò chuyện bình thường giữa bạn bè thường rơi vào khoảng 60–70 dBA. Trong khi đó, những âm thanh trên 85 dBA (như còi báo động, âm nhạc mở hết cỡ hoặc pháo hoa) có thể gây tổn hại đến thính giác.
Mẹo giúp phòng ngừa mất thính lực
- Sử dụng thiết bị bảo vệ tai nếu bạn làm việc trong môi trường nhiều tiếng ồn, như công trường xây dựng hoặc dịch vụ chăm sóc sân vườn.
- Hạn chế thời gian tiếp xúc với âm thanh trên 85 dBA bất cứ khi nào có thể.
- Dùng nút tai đúng cách và cẩn thận khi vệ sinh tai. Hầu hết các chuyên gia thính học không khuyến nghị dùng tăm bông (Q-Tips).
- Tiêm chủng đầy đủ. Các loại virus như sởi hay virus Varicella-Zoster (gây bệnh zona) có thể dẫn đến mất thính lực.
- Khám bác sĩ hoặc chuyên gia thính học ngay khi bạn có dấu hiệu giảm thính lực. Phát hiện và điều trị sớm giúp ngăn ngừa tổn thương thêm.
- Nếu đang sử dụng máy trợ thính, hãy đeo thường xuyên và đều đặn.
Tiến sĩ thính học Alaina D. Becker (Clarity Hearing, Florida) chia sẻ:
“Điều quan trọng nhất là bạn phải đeo máy thường xuyên. Càng đeo nhiều, bạn sẽ càng thoải mái hơn và nghe rõ hơn.”
Điều này đặc biệt quan trọng nếu bạn đang dùng máy trợ thính lần đầu. Những ngày đầu có thể khó khăn do não và tai cần thời gian làm quen với âm thanh mới. Becker khuyến nghị:
“Hãy đeo máy ít nhất 8–10 giờ mỗi ngày trong 2–3 ngày đầu để đẩy nhanh quá trình thích nghi. Sau vài ngày, âm thanh sẽ trở nên tự nhiên hơn và bạn sẽ quen với giọng nói của chính mình cũng như những âm thanh hàng ngày khác.”
Các loại mất thính lực
- Mất thính lực thần kinh cảm giác (Sensorineural)
- Phổ biến nhất.
- Nguyên nhân: tuổi tác, tiếng ồn lớn, chấn thương, bệnh lý, thuốc men, hoặc di truyền.
- Bao gồm:
- Mất thính lực do tiếng ồn: thường gặp ở những người thường xuyên dự sự kiện thể thao ồn ào hoặc làm việc với máy móc lớn.
- Mất thính lực do tuổi tác (Presbycusis): tiến triển dần theo thời gian.
- Mất thính lực đột ngột: xảy ra nhanh chóng, cần gặp bác sĩ ngay.
- Mất thính lực dẫn truyền (Conductive)
- Xảy ra khi tai bị tắc nghẽn hoặc tổn thương.
- Ví dụ: tích tụ ráy tai có thể được loại bỏ bởi chuyên gia thính học.
- Mất thính lực hỗn hợp (Mixed)
- Là sự kết hợp giữa mất thính lực thần kinh cảm giác và dẫn truyền.
- Ví dụ: vừa do tuổi tác, vừa do tắc nghẽn bởi ráy tai.
Câu hỏi thường gặp
Mất thính lực có thể hồi phục không?
- Tùy nguyên nhân. Nếu do virus, có thể điều trị bằng thuốc. Nhưng phổ biến hơn là sử dụng máy trợ thính để cải thiện khả năng nghe.
Bao lâu nên kiểm tra thính lực một lần?
- Nếu không có triệu chứng: kiểm tra 1 lần/năm.
- Nếu có dấu hiệu bất thường: cần đi khám ngay.
Bác sĩ nào điều trị mất thính lực?
- Bác sĩ tai mũi họng (ENT) và chuyên gia thính học (audiologist) đều có thể điều trị.
- Bác sĩ đa khoa có thể giới thiệu bạn đến chuyên khoa phù hợp.
👉 Nếu bạn bị mất thính lực, hãy nhớ rằng bạn không đơn độc. Đây là một trong những tình trạng sức khỏe phổ biến nhất toàn cầu, đặc biệt khi tuổi tác tăng lên.
Hãy chủ động chăm sóc thính giác:
- Kiểm tra thính lực hàng năm.
- Đeo thiết bị bảo vệ tai khi tiếp xúc với tiếng ồn lớn.
- Đi khám ngay nếu bị mất thính lực đột ngột.
- Và sử dụng máy trợ thính thường xuyên để đạt hiệu quả tốt nhất.
